Mimo że zadeklarowane w tytule motywy przewijają się przez całą historię sztuki, to w twórczości literackiej przełomu wieków są one zaakcentowane niezwykle mocno i charakterystycznie. Wszak pisarstwo tamtego okresu dokonało najwybitniejszych odkryć, rzutujących na całą epokę XX st. Zrywając z tradycją, autorzy poszukiwali nowego piękna, ryzykownie eksperymentowali ze słowem, próbowali ujawnić intuicję i podświadomość jednostki, dogłębnie badali melancholię i cierpienie, lęk przed egzystencją i przed próżnią niebytu. Wszystkie te wątki zostały doskonale zaprezentowane w utworach wybitnych nowelistów ukraińskich tego okresu Mychajły Kociubyńskiego, Wasyla Stefanyka, Mychajły Jackowa. Obecnie czytelnik polski raczej nie kojarzy tych nazwisk, lecz na przełomie wieków cieszyły się one szerokim uznaniem, a nowele wspomnianych pisarzy były często ukazywane w przekładach, w tym po polsku. W literaturze wczesnego modernizmu ukraińskiego w swoisty sposób przeplatają się motywy pesymistyczne, odzwierciedlające postawy schyłkowe i dekadenckie, z optymizmem, który ujawnia zarówno tendencję emancypacji jednostki, jak i intencje wyzwoleńcze narodu, zaangażowanie patriotyczne. Być może dlatego nowelistyka ukraińska nie traci na aktualności również po stuleciu od czasu jej powstania. Prelegent zamierza udowodnić powyższą tezę.
 

8 grudnia, godz. 18.00, Ośrodek Kultury Ukraińskiej,
ul. Mickiewicza 45.
Wstęp wolny.

Prof. dr hab. Jarosław Poliszczuk

Wykładowca w Katedrze Ukrainistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz kierownik Katedry Literaturoznawstwa i Dziennikarstwa Uniwersytetu Narodowego „Akademia Ostrogska”. Jest autorem i redaktorem uznanych prac poświęconych historii literatury ukraińskiej XIX–XXI wieku, zagadnieniom kultury ukraińskiej, teorii literatury oraz komparatystyki literackiej (prawie pół tysiąca publikacji). W dorobku naukowym Profesora znajdują się monografie: Horyzont mitologiczny ukraińskiego modernizmu (Міфологічний горизонт українського модернізму, Iwano-Frankowsk 1998; 2002), Literatura jako projekt geokulturowy (Література як геокультурний проект, Kijów 2007), Krajobrazy człowieka (Пейзажі людини, Charków 2008), Z dyskursów i dyskusji (З дискурсів і дискусій, Charków 2008), „On kochał kata, bohatera...” Mychajło Kociubyński („І ката, і героя він любив...” Михайло Коцюбинський, Kijów 2010). Profesor Poliszczuk przybliżył ukraińskim czytelnikom przetłumaczoną przez siebie z polskiego książkę Aleksandra Fiuta Spotkanie z Innym (Зустрічі з Іншим, Харків 2009). Profesor Jarosław Poliszczuk jest także poetą, felietonistą, eseistą, organizatorem różnego rodzaju przedsięwzięć naukowych, współpracownikiem licznych czasopism filologicznych, a dzięki swoim szerokim kontaktom w całej Europie uchodzi za jednego z najwybitniejszych znawców literatury ukraińskiej nie tylko na terenie Polski i Ukrainy. Jest laureatem licznych nagród i prestiżowych wyróżnień, w tym m. in. Międzynarodowej Nagrody Ukraińskiego Forum Kultury im. Wołodymyra Wynnyczenki (2003) i Ogólnoukraińskiej Nagrody im. Iwana Ohijenki (2005).