W wyniku licznych ruchów migracyjnych po II wojnie światowej na Pomorzu Zachodnim znalazła się niewielka grupa ludności litewskiej. Były to przeważnie osoby, które z różnych przyczyn w okresie powojennym przeniosły się z Suwalszczyzny, oraz przesiedleńcy, którzy wyjechali ze Związku Radzieckiego (w tym i z terytorium Litwy) do Polski, deklarując się jako Polacy (w dwóch falach migracji: w latach 1945-1946 i 1956-1957). Dla tych ostatnich była to zazwyczaj jedyna szansa ucieczki przed radziecką rzeczywistością. Szczecin obok Słupska stał się jednym z dwóch centrów osadnictwa ludności litewskiej na Pomorzu Zachodnim. Trudno określić wielkość społeczności litewskiej w interesującym nas obszarze, szacunki wahają się od kilkudziesięciu do kilkuset osób w skali regionu.

W 1957 roku na fali liberalizacji polityki narodowościowej umożliwiono powołanie w Polsce Litewskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. W latach sześćdziesiątych doszło do ukształtowania się jego struktur także  na Pomorzu Zachodnim. W 1962 powstało koło w Słupsku, w 1966 w Szczecinie. To ostatnie liczyło 12 członków. Przewodniczącymi byli kolejno  Franciszek Matulewicz i Ludmiła Januszkiewicz. Koło uległo likwidacji w 1972 roku. Na początku lat osiemdziesiątych reaktywowano jego działalność. Przewodniczył mu Jan Żelepień (1980-1985), Waldemar Pluszkis (1985-1987) i ponownie  Jan Żelepień - aż do swej śmierci w 1996. Po nim funkcje objęła jego żona Julia Żelepień, a od 1997 roku sprawuje ją Wiktor Buwelski. 
Przeglądając roczniki „Aušry”, litewskiego pisma wydawanego w Polsce, niejednokrotnie można było natrafić na ślady działalności Litwinów w Szczecinie. Pojawiały się tam informacje o imprezach organizowanych zarówno dla dorosłych, jak i dzieci. Związane były one z kultywowaniem litewskich tradycji, ważnymi rocznicami historycznymi i świętami religijnymi – przykładowo w 1984 roku miała miejsce koncelebracja mszy świętej w języku litewskim w kościele św. Jana Chrzciciela.

Główne kierunki działania koła LTSK koncentrowały się wokół opieki nad pomnikiem litewskich lotników Steponasa Dariusa i Stasysa Girenasa, którzy zginęli w katastrofie samolotowej w trakcie lotu z Nowego Jorku do Kowna 17 lipca 1933 roku. Lot ten miał odbyć się bez lądowania. Po szczęśliwym pokonaniu Atlantyku, niedaleko upragnionego celu doszło do tragedii. W 1936 roku postawiono w Pszczelniku k. Myśliborza, miejscu zdarzenia, pomnik według projektu Vytautasa Žemkalnisa- Landsbergisa.

Po wojnie opiekę nad nim sprawowali początkowo członkowie wrocławskiego koła LTSK. W latach osiemdziesiątych opiekę przejęli szczecińscy Litwini. Monument, kapliczka i powstałe w 1989 roku muzeum (w tradycyjnej drewnianej chacie, wzorowanej na budownictwie wiejskim z terenów Litwy) są znaczącymi symbolami narodowymi dla całej wspólnoty litewskiej w Polsce i na świecie. Co roku organizuje się tam w lipcu uroczyste obchody rocznicy śmierci bohaterskich lotników.  Podczas tej imprezy spotykają się przedstawiciele społeczności litewskiej z całego świata. Opiekę nad pomnikiem i muzeum wspomagana jest przez państwo litewskie. Muzeum uznano za filię muzeum w Kownie. Szczecińscy Litwini zostali uhonorowani za wysiłek włożony w opiekę nad pomnikiem wysokimi odznaczeniami(orderem Gedymina) oraz specjalnymi dyplomami od Prezydenta Republiki Litewskiej.

Litewskie losy na Pomorzu Zachodnim niejednokrotnie prezentowano w prasie regionalnej oraz radiu i telewizji.

W 1992 roku struktury Litewskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego przekształcono  w  Stowarzyszenie Litwinów w Polsce. Coraz bardziej na działalności organizacji  w Szczecinie odciskają się procesy asymilacyjne i demograficzne.

opracował: prof. dr hab. Janusz Mieczkowski